+90 531 657 95 77 Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

Dilinizi seçin

Eklemeli İmalat Nedir?

İnsanoğlunun sürekli artan taleplerinin karşılanması için endüstriler büyümüş ve kullanılan makineler de teknolojinin gelişmesine paralel olarak daha yetenekli bir hale gelmiştir. Üretim teknolojilerine farklı açılardan bakıldığında kullanılan malzeme çeşitlerinin artması, makinelerin bu malzemeleri işleyebilecek yeterliliklere gelmesi için önemli bir yol alınmasını hızlandırarak farklı taleplerin karşılanmasını sağlamıştır. Ancak öte yandan üretim süreçlerinde çevreye verilen zararın azaltılması için devletlerin regülasyonlar düzenlemesi makinelerin buna ayak uydurmasını da zorunlu kılarak daha az atık oluşturması ve daha az enerji harcayarak üretim yapabilmesi gibi çalışmaların önünü açmıştır.

Özellikle metal hammadde ile yapılan dayanıklı ürünlerin üretiminde kullanılan talaşlı imalat üretim tekniğinin de getirdiği zorunlu atıklar söz konusu olduğunda farklı teknolojilerin araştırılması hızlandırılarak bu alanda yenilikçi çalışmaların yapılmasını da tetiklemiştir.

Bu çalışmaların üniversite ve laboratuvarlar çatısı altında kaydedilen gelişmeler öncelikle hammadde olarak reçine kullanan cihazlarda yol alınması ile başladı ve bunu polimer teknolojileri izlerken metal eklemeli imalat sistemleri daha sonrasında oluşturuldu ve tüm hammaddeler için gelişmeler aktif olarak ticari firmalar, üniversiteler ve araştırma merkezleri altında devam ediyor

Eklemeli imalat teknolojilerinin ortaya çıkmasındaki ana neden talaşlı üretim teknolojilerinde kullanılan kalıp, işçilik, çok adetli üretim gereklilikleri, departmanların sürece katılması ile gereken iş gücünü ve bunlar tartışılırken karşılaşılan pandemi dönemlerinde yaşanan lojistik sorunları ile stoklu genel üretimden ziyade ihtiyaç kadar yerinde üretim yapabilme ve uluslararası lojistik, gümrük ve vergi ödemelerinin ortadan kaldırılması.

Çoğu teknolojide olduğu gibi bu teknolojinin geliştirilmesinde de fikir doğadan alınarak ağaçların büyümesi izlenmiş, üzerine eklenerek yükselen bir üretimin araştırılmasına başlanarak çalışmalar ilerletilmiştir. Bu sayede üretim yapılırken atık oluşturulmaması hedeflenerek sadece ürüne odaklanan bir üretim teknolojisi ortaya çıkmıştır.

Teknolojik olarak gelişmelerden sürekli olarak faydalanan makinelerin kodlanmaları CNC makine dilinden alınarak ilerlenerek geliştirmeler hızlandırılmıştır. Amacımız temel olarak herhangi bir tasarımın direk olarak üretilmeye başlanması olduğundan dolayı cihazların çözümleyebileceği dosya formatları ve bu formatları oluşturabilecek, her katman için ayrı üretim parametreleri belirleyerek cihazlara aktarabileceğimiz yazılımların geliştirilmesi de beraberinde yürütülmüştür.

Kullanılan hammaddeleri ise sıvı reçine, filament rulolar halinde termoplastikler, toz halde termoplastikler olarak sınıflandırabiliriz. Metal eklemeli imalat teknolojisinde ise toz yataklı sistemler, kaynak tel sistemli robot kolları, toz kaynaklı robot kol sistemleri gibi farklı teknolojileri örnek verebiliriz. Tüm bu teknolojiler farklı kullanım alanlarına cevap verebilmek amacı ile geliştirilmeye devam etmektedir. Gözümüzde canlanan ve artık aşina olduğumuz filament yani Fused Deposition Molding teknolojisini kullanan cihazlar 1980 yılında geliştirilmeye başlanan bir teknolojinin eseridir ve basitleştirilerek hobi amaçlı kullanıma yönelik evlerimize kadar girmiş, teknolojiye aşina olmamızı kolaylaştırmıştır. Öte yandan reçine teknolojisi de aynı şekilde kullanılmaya başlansa da maalesef koku, zor temizlenme gibi hijyenik sebeplerden dolayı özel bir alan kullanımına gerek görülmüştür.

Tüm teknolojilerin özelinde eklemeli imalat teknolojisi incelenebilecek kadar geniş araştırma seviyelerine ve cihaz yeterliliklerine ulaşılmıştır. Ancak her ne kadar cihazlar hızlı prototipleme, az adetli üretim, maket üretimi gibi konularda yaygın olarak kullanılsa da elde edilen ürünler seri üretim çıktıları ile karşılaştırılma gafletine gidilerek teknolojinin yetersizliği vurgulanmaya çalışılmıştır. Bu bakış açısı ile bakıldığında maalesef ki teknolojinin sınırlarına odaklanılarak geleceği görülmemektedir.

Genel anlamda özetleyecek olursak, eklemeli imalat sistemleri 3D yazıcılar kullanılarak, daha az atıkla, daha kısa sürelerde, daha az enerji ve iş gücü harcanarak yapılan, katman katman parçaların oluşturulduğu üretimlerin tamamına denir. Hammadde olarak farklı teknolojiler kullanan cihazlar söz konusu olsa da mantık genel itibari ile aynıdır ancak hammaddelerin gerektirdiği ortamların yaratılması için cihazların çalışmaları değişiklik gösterir.

Mustafa Balaban